His Forum

His'lerinize Güvenin


    Otomobil Terimler Sözlüğü ( S-Z )

    Paylaş
    avatar
    RaZoR
    Süper Moderatör
    Süper Moderatör

    Erkek
    Mesaj Sayısı : 709
    Yaş : 25
    Nerden : IsTaNbUl
    Lakap : --
    Kayıt tarihi : 17/02/08

    default Otomobil Terimler Sözlüğü ( S-Z )

    Mesaj tarafından RaZoR Bir C.tesi Nis. 12, 2008 10:17 pm

    S.A.E Beygir gücü:
    S.A.E beygir gücü, Amerikan motorlu
    araç mühendisleri birliği ( Society of Automotive Engineers ) tarafından kabul
    edilmiş bir güçtür. Bu güç silindir sayıları, mekanik verim, ortalama güç ve
    motorun tam yükteki hızı esas alınarak basit bir formül ile bulunmuştur.
    Segman:
    Segmanlar, sıkıştırma ve yanma basıncını sağlamak için
    pistonla silindir arasındaki boşluğu kapatan ve silindir yüzeyine yüksek hızdaki
    kompresyonu tutabilecek yağı sağlayan parçalardır. Segmanlar ayrıca, ısıyı
    kontrol eden ve bunu silindir duvarına ileten elemanlardır. İki adet segman
    çeşidi vardır. Bunlar, yanma odasındaki kompresyonun kaçmasını önleyen
    kompresyon segmanları ve silindir duvarlarındaki fazla yağı sıyırarak yağın
    yanma odasına çıkıp yanmasını önleyen yağ segmanlarıdır.
    Segman ağız aralığı:
    Silindirde bulunan segmanların ağızları
    arasında kalan boşluktur.
    Segman yuvası:
    Segmanlar için pistonda açılmış olan
    yuvalardır.

    Senkronize şanzıman:
    Her dişli çiftinin bir
    dişlisinin gurup miline sabit olarak bağlı olduğu şanzımandır.
    Sente:
    Pistonun silindir içinde sıkıştırma zamanını bitirip,
    ateşleme zamanı başlangıcında üst ölü noktada bulunduğu anda her iki supabın
    kapalı olması durumuna sente denir.
    Sentetik yağlar:
    Sentetik yağlar, bazı olefinlerden
    hidrokarbonların molekül yapısına eş yapıda bir akışkan oluşturacak şekilde
    üretilirler. Sentetik yağların sıcaklık etkisi ile incelmeleri petrol esaslı
    yağlara oranla daha az, sıcak ortamlarda film oluşturma kabiliyetleri ise
    yüksektir.
    Serbest pistonlu motor:
    İçe ve dışa hareket ederek çalışan çift
    pistonlu bir motordur.

    Setan numarası:
    Setan numarası, dizel
    yakıtının tutuşma kalitesini gösterir. Yüksek setan numarası, dizel yakıtın daha
    kolay tutuştuğunu gösterir.
    Sıra tip motor:
    Sıra tip motor, silindirlerin hepsinin aynı
    düzlemde ve aynı eksen doğrultusunda dikey olarak sıralanmış olduğu motordur.
    Sıvılaştırılmış petrol gazı:
    Sıvılaştırılmış petrol gazı, ham
    petrol veya tabii gazdan elde edilen bir yakıt çeşididir. Bu yakıt, atmosferik
    basınç altında gaz haline dönüşür.

    Sıkıştırma oranı:
    Benzin motorlarında iyi bir yanma ve yanma sonucu
    basıncı elde edebilmek için, karışımın sıkıştırılması ve sıkıştırıldıktan sonra
    ateşlenmesi gerekir. Benzin motorlarında sıkıştırma oranı istenildiği kadar
    arttırılamaz. Bunun nedeni ise, yükselen sıcaklık nedeni ile benzinin kendi
    kendine yanmaya başlamasıdır. Bu nedenle benzin motorlarında sıkıştırma oranı,
    karışımın kendi kendine tutuşmasına neden olmayacak şekilde gerçekleşir.
    Sıkıştırma zamanı (kompresyon):
    Sıkıştırma zamanı, pistonun alt ölü
    noktadan üst ölü noktaya yaptığı hareket olup, hava-yakıt karışımının sıkışmakta
    olduğu andır. Emme supabı kapandıktan sonra krank mili dönmeye devam edeceği
    için, piston karışımı sıkıştırmaya başlar. Sıkıştırma zamanında piston, alt ölü
    noktadan üst ölü noktaya ilerlerken, emme ve egzoz supapları kapalı olduğundan
    karışımın dış hava ile ilişkisi kesiktir. Sıkıştırma anında birbirleri ile
    sürtünen karışım molekülleri arasında sürtünme ve hacim küçülmesi nedeni ile
    basınç ve sıcaklık artması olur. Bu artış, motorun sıkıştırma oranına ve
    silindirlerin doldurulabilme özelliğine göre değişir.
    Silindir:
    Motor içinde bulunan pistonun içinde hareket ettiği
    bölümdür.

    Silindir başı contası:
    Silindir başı contası, egzoz
    gazlarının su devir daim sistemine sızmasını önleyen bir görev
    yapar.
    .
    Silindir bloğu:
    İç ve dış kısmına diğer motor
    parçalarının monte edildiği, motorun temel bölümüdür. Tüm silindirler ve krank
    muhafazası burada bulunur.
    Silindir deformasyonu:
    Pistonun silindir içinde üst ölü nokta ile
    alt ölü noktalar arasında sürekli hareketi sonunda silindirler aşınır, deforme
    olur. Aşınmış silindirlerde segmanların çevre basıncı yetersiz kaldığı için,
    segmanlar sızdırmazlık görevlerini yapamaz hale gelirler.
    Silindir gömlekleri:
    Silindir duvarlarını oluşturan parçalardır.
    Silindir kapağı:
    Silindirlerin üstünü örten bir kapaktır.
    Soğutma sistemi:
    Motorun içinde yanma sonucunda meydana gelen
    sıcaklığı düşürerek, motorun aşırı ısınmasını önleyen sistem, soğutma
    sistemidir. Radyatör, su pompası, termostat soğutma sisteminin ana parçalarıdır.

    Son hareket aktarma organları:
    Motor gücünü şanzımandan
    tekerleklere ileten parçalar olup, diferansiyel, aks, kardan mili ve
    tekerlekleri içine alır.

    Sterling motoru:
    Bu motorlar bir kap içinde bulunan gazın
    ısıtıldığı zaman basıncının artması, soğutulduğu zaman ise basıncının azalması
    özelliğinden yararlanılarak yapılmıştır. Çalışma şekli, termostatın çalışma
    şekline benzer. Motorun içine belli miktarda özel bir gaz konulup kapatılmıştır.
    Motor bu gazın devamlı olarak ısıtılıp soğutulması ile çalışmaktadır. Gaz
    ısıtıldığı zaman basıncı yükselir ve güç pistonunu aşağı doğru iter.
    Strok:
    Pistonun alt ölü noktadan üst ölü noktaya doğru yaptığı
    harekete strok denir.

    Su dağıtım borusu:
    Soğutma sisteminde
    bulunan suyun sürekli akışını sağlayan bir parçadır.
    Su pompası:
    Soğutma sisteminin bir parçası olarak çalışan su devir
    daim pompasıdır.
    Supap:
    Açılıp kapanmak suretiyle bir sıvının, gaz veya buharın
    akışını düzenleyen veya akışını durduran makina parçasıdır.
    Supap bindirmesi:
    Pistonun, egzoz zamanı sonunda emme zamanı
    başlangıcında üst ölü noktada bulunduğu sırada, emme ve egzoz supaplarının
    birlikte bir süre açık kaldıkları ana, supap bindirmesi denir.
    Supap boşluğu:
    Supap boşluğu, supap sapı ile itici arasında
    bulunan boşluktur.
    Supap boşluğu sessizleştiricisi:
    Bir merkez çevresinde hareket
    ederek, supap sistemi arasındaki boşluğu alan parçadır.
    Supap çeşitleri:
    Motor supapları, L tipi silindir kapak üzerindeki
    supaplar, üstten supaplar ve F tipi supaplar olarak üçe ayrılır.
    Supap iticisi:
    Supabın açılması işleminde görev alan ve kam mili
    ile etkileşimli çalışan bir parçadır.
    Supap kafasında çanaklaşma:
    Yüksek supap harareti nedeniyle meydana
    gelen deformasyondur.
    Supap kılavuzu:
    Supapların takıldığı yere supap kılavuzu denir.
    Supap kılavuzu silindirik bir parça olup, silindir bloğu ya da silindir kapağına
    takılır.
    Supap kırılması:
    Supap kırılmaları genellikle supap kafası ile
    supap milinin birleştiği noktada veya supap kafasında meydana gelen
    kırılmalardır.
    Supap sapı:
    Supabın supap kılavuzuna geçen, ince silindirik
    kısmıdır.
    Supap sapı contası:
    Supap sapı contası, motor içindeki yağın
    sızarak yanma odasına girmesini önleyen, supap sapına takılan bir contadır.
    Supap sıkışması:
    Supap milinin kafaya yakın kısmında veya supap
    kılavuzunda toplanan birikintilerin neden olduğu sıkışmalardır.
    Supap sistemi:
    Supabı çalıştıran sistemdir.
    Supap tırnağı:
    Supap tablasını supap sapına bağlayan parçadır.
    Supap yanması:
    Supap yanması, sıcak gazların supap üzerinde
    korozyon, karıncalanma, çatlama ve malzeme üzerinde eritme durumları meydana
    getirmesidir.
    Supap yayı tablası:
    Supap yayınının, supap sapına takılması
    işleminde kullanılan parçadır.
    Supap zamanlaması:
    Bir supabın, üst ve alt ölü noktalardan tam
    olarak kaç derece önce açılması ve kapanması işleminin zamanlamasıdır.
    Supap zaman ayarı:
    Motordaki çalışma zamanları sırasının ve devam
    süresinin ayarlarıdır.
    Susturucu:
    Egzoz gazlarının egzoz borusunda yapmış olduğu sesi
    azaltan parçadır.
    Susturucuda yanma:
    Kaçıran sıkışık veya sızdıran egzoz
    supaplarının, yanmanın susturucuda devam etmesine neden olmasıdır.
    Şaft:
    Şaft, vites sistemi ile diferansiyeli birbirine
    bağlayan parçadır.
    Şamandıra kabı:
    Karbüratör içindeki yakıtın bulunduğu bölümdür.
    Yanma işlemi için gerekli karışım, hava ile benzinin birleşmesinden meydana
    gelir. Şamandra kabı, yanma işlemi için gerekli benzini sağlayan benzin kabıdır.

    Şasi:
    Aracın karoseri dışında, bütün parçalarını kapsayan ana
    bölümüdür.
    Şarj dinamosu:
    Doğru akım motoru olup, kollektörü ve statör
    sargıları paralel çalışan bir jeneratördür. Dinamo aküyü şarj eder ve araçların
    elektrikli aletlerine gerekli akımı sağlar.
    Şarj sistemi:
    Dinamo ve regülatör olmak üzere iki ana parçası olan,
    motorun meydana getirdiği mekanik enerjiyi elektrik enerjisine çeviren
    sistemdir.
    Şasi gresi:
    Genellikle kalsiyum sabunlu yapışkan bir yapıda olan
    grestir. Özellikle makas küpelerinde ve dingil pimlerinde kullanılır.
    Tam akışlı yağ sistemi:
    Bu sistemde, pompanın gönderdiği
    yağ önce filtreden geçer ve yataklara gider. Motor devrinin yükselmesiyle
    birlikte ayar supabı açılarak, basıncın istenilenden daha fazla olmasını önler.

    Tekerlek silindiri:
    Tekerlek silindirinde bulunan pistonlar, merkez
    pompasından gelen basınç yardımıyla fren sistemini harekete geçirir.
    Tek devreli fren:
    Tek devreli fren sisteminde, ön ve arka
    tekerlekler merkez fren sistemi devresine bağlıdır. Bu sistemde, fren pedalına
    basıldığı anda hidrolik fren dört tekerleğe de aynı anda etki eder.
    Tek silindirli motor:
    Tek silindirli motor, otomobillerde
    kullanılan motor çeşidi değildir. Genellikle motosikletlerde, sandallarda ve su
    tulumbalarında görülen motorlar tek silindirli motorlardır.
    Tekleme:
    Silindirlerde gerçekleşen ateşlemenin, yanlış olması ya
    da hiç ateşleme olmaması durumudur.
    Temizleyici (deterjanlı) yağlar:
    Motor içindeki pislikler
    genellikle yakıt ve yağların bıraktıkları kül, karbon, kurum ve is gibi
    kalıntıları içerir. Deterjanlı yağlar gerek soğukta, gerek sıcakta bu kurumların
    ve birikintilerin oluşumuna engel olarak motoru temiz tutar.
    Termik verim:
    Silindirlere girmiş olan karışımın yanması ile oluşan
    enerjiye karşılık, motorun bu enerjiyi faydalı iş haline çevirme oranına termik
    verim denir.
    Termostat:
    Termostat, motor sıcaklığını ayarlayan otomatik bir ısı
    anahtarıdır.
    Tevzi makarası:
    Ateşleme bobininden gelen yüksek voltajı
    distribütör kapağındaki uçlara ileten parçadır.
    Titreşim damperi:
    Krank milinde oluşan titreşimleri önlemek için
    krank miline takılan bir parçadır.
    Tork:
    Tork, motorlarda kuvvet doğrultusu ile bu kuvvetin
    uygulandığı piston kolu ekseni arasındaki açının, 180 dereceden küçük olduğu
    durumda gerçekleşen harekettir.
    Transistör:
    Araçlarda bir çeşit elektrik anahtarı görevi gören
    elektronik bir parçadır.
    Transistör çeşitleri:
    Transistörlerin emitter, baz ve kollektör
    transistörleri olarak üç çeşidi vardır.

    Transistörlü ateşleme sistemi:
    Yüksek devirlerde ateşlemenin
    aksamadan olabilmesi için bujilerde yüksek voltajlı kıvılcım meydana getiren
    ateşleme sistemidir.
    Transistör yapısı:
    Transistörler, üzerlerinde hiç hareketli parça
    bulunmadan yüksek gerilimli elektrik devresini açıp kapayabilen yapıya
    sahiptirler. Transistörler normal ateşleme sistemindeki platinlere göre 30 kat
    daha çok akım iletebilmektedirler.
    Tubeless (iç lastiksiz) lastik:
    İç lastiği olmayan dış lastiklere
    tubeless lastik denir.
    Türbulans:
    Yanma işleminde, hava-yakıt karışımının silindir içinde
    yapmış olduğu hızlı dönüş hareketine türbulans denir.
    Vakum:
    Silindir içindeki basıncın, atmosferik basınçtan
    düşük olması durumudur.

    V tipi motor:
    Silindirleri iki eğik
    düzlem üstünde olup, V şeklinde olan motorlara V motorlar denir.

    V-8
    motoru:

    İki eğik düzlem üstünde dörtlü sıra yapısında olup, V şeklinde
    olan motorlara V-8 motoru denir.

    Venturi:
    Karbüratörde
    havanın hızını arttırarak vakum meydana getiren parçadır. Venturi, karbüratörün
    hava boğazı bölümünün daraltılmış olan kısmıdır.

    Verim:

    Otomobil motorlarında çevrim verimi, hacimsel (volümetrik) verim ve diyagram
    verimi olarak üç ayrı verim vardır.
    Viskozite:
    Sıvıların akış kapasitelerini gösteren bir birimdir.


    Vites:
    Motordan alınan gücün tekerleklere iletilmesi
    işleminde, aracın bulunduğu hıza göre değiştirilen mekanizmadır. Araç düşük hız
    ile gidiyorsa vites küçültülmeli, daha yüksek hızlara çıkıldıkça büyük viteslere
    alınmalıdır.

    Vites kutusu:

    Geri ve ileri vites dişlilerinin
    bulunduğu bir kutudur. Bu kutu içindeki dişliler birbirleri ile etkileşimli
    şekilde çalışırlar.

    V kayışı:

    Volan, şarj dinamosu ve marş
    dinamosunu birbirine bağlayan kayıştır.

    Volan:
    Volan krank
    miline bağlanarak, kavramaya yataklık eden ve kavrama diskine hareket veren bir
    kavrama parçasıdır.

    Volümetrik (hacimsel) verim:
    Emme
    zamanında silindirlere normal sıcaklık ve basınç altında girmiş olan karışım
    hacminin, kurs hacmi oranına volümetrik verim denir. Motor gücüne etki eden
    nedenlerin başında volümetrik verim gelir. Bu verimin artması motor gücünün
    artmasını sağlar.

    Vuruntu (detenasyon):
    Karışımın buji
    tarafından ateşlenmesinden sonra yanmanın düzensiz olarak gerçekleşmesine,
    vuruntu (detenasyon) denir. Karışımın ani yanması sonucu yükselen basıncın
    oluşturduğu vuruntu çok şiddetli olursa, motor parçaları
    yıpranır.

    Yağ basıncı:
    Motor çalışır durumda iken
    ortaya çıkan yağ basıncıdır.
    Yağ basıncı ayar supabı:
    Motor devri yükseldikçe motor yağ
    basıncının yükselmemesi için, ana yağ kanalının herhangi bir yerine
    yerleştirilen supaba, yağ basıncı ayar supabı denir.
    Yağ filtresi:
    Yağ filtresi genellikle motor karterinin altında olan
    ve motor yağını süzerek toz, pislik ve artıkların yağlama sistemine karışmasını
    önleyici bir filtredir.
    Yağ keçesi:
    Yağ keçesi, parçaların ve millerin arasına yağ
    sızıntılarını önlemek için yerleştirilen bir çeşit contadır.
    Yağ pompası:
    Motor içinde bulunan yağı karterden emmek suretiyle
    diğer bölümlere gönderen pompaya yağ pompası denir.
    Yağ segmanı:
    Motor içindeki yağın silindirden yanma odasına
    sızmasını önleyen segmandır.
    Yağ seviye çubuğu:
    Motor içindeki yağın miktarını kontrol etmek
    için kullanılan bir çubuktur.
    Yağ tahliye supabı:
    Motorun içindeki yağın fazla olması durumunda,
    fazla yağı dışarıya atan bir supaptır.
    Yağlama sistemi:
    Motor içinde aşınmayı önlemek için hareketli
    parçalara gerekli yağı sağlayan sistemdir.

    Yakıt deposu:

    Araçlarda yakıtın depo edildiği bölümdür.
    Yakıt fıskiyesi:
    Yanma işlemi için gerekli olan hava-yakıt
    karışımının hazırlanmasında gerekli olan benzini, karbüratörün şamandıra
    kabından hava boğazına akıtan bir parçadır.
    Yakıt ayar çubuğu:
    Motorun çalışma durumuma göre ihtiyacı olan
    hava-yakıt karışımının hazırlanmasında, ana emme fıskiyesine yakıt gönderen ve
    gönderilen yakıtın oranını ayarlayan bir parçadır.
    Yakıt pompası:
    Yakıtı, depodan karbüratöre gönderen
    pompadır.

    Yakıt püskürtme sistemi:

    Yanmanın püskürtme sistemi
    ile gerçekleştiği araçlarda karbüratör bulunmaz. Bu sistem, yakıtın basınçla
    silindirlere püskürtülmesi şeklinde çalışır.
    Yanma odası:
    Motor içinde hava-yakıt karışımının yandığı bölümdür.
    Yatak:
    Motor içinde dönerek hareket eden motor parçalarını gerekli
    durumda tutan bölümdür.
    Yatak çeşitleri:
    Ana ve biyel yataklarında döküm ve kusinetli tip
    olmak üzere iki çeşit motor yatağı vardır.
    Zengin karışım:
    Motorların çeşitli yük ve hızlarındaki yakıt-hava
    karışımının zengin karışım halinde bulunmasıdır. Zengin karışım, benzinin birim
    ağırlığının havaya nazaran daha çok oranlarda olmasıdır.

      Forum Saati Perş. Kas. 23, 2017 7:24 pm